close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • TRYBUNAŁY

  • 12 lutego 2018

    Międzynarodowe Trybunały w Hadze

    Międzynarodowy Trybunał Karny

    Rys historyczny

    Międzynarodowy Trybunał Karny (MTK) ma swoją siedzibę w Królestwie Niderlandów. Działa na podstawie Statutu Rzymskiego z 17 lipca 1998 r., który wszedł w życie 1 lipca 2002 r.

    Trybunał powołany jest do ścigania i sądzenia najpoważniejszych przestępstw międzynarodowych popełnionych przez osoby fizyczne, takich jak:

    • ludobójstwo,
    • zbrodnie przeciwko ludzkości,
    • zbrodnie wojenne,
    • zbrodnia agresji

    Trybunał jest uprawniony do wykonywania jurysdykcji w odniesieniu do danego przestępstwa, jeżeli państwo mające jurysdykcję nie chce lub nie jest w stanie ścigać tego przestępstwa i tylko wówczas, gdy chodzi o sprawy mające „sufficient gravity”. Ponadto jurysdykcja Trybunału jest ograniczona czasowo  jedynie do przestępstw, które miały miejsce po wejściu w życie Statutu MTK, czyli po 1 lipca 2002 r.

    Stronami Statutu są obecnie 124 państwa, w tym Polska od 1 lipca 2002 r. i wszystkie państwa członkowskie UE. Poza MTK pozostają państwa tak istotne dla zapewnienia skuteczności jego działań, jak USA, Rosja, Chiny czy Indie.

    Aktualnie Trybunał prowadzi postępowania dotyczące przestępstw popełnionych w następujących państwach: Mali, Gruzja, Kenia, Libia, Demokratyczna Republika Konga, Uganda, Sudan (Darfur), Republika Środkowoafrykańska (2 sprawy), Wybrzeże Kości Słoniowej.

    Prowadzone są również wstępne postępowania sprawdzające w celu zbadania podejrzeń popełnienia zbrodni na terytoriach: Palestyny, Ukrainy, Iraku, Afganistanu, Burundi, Kolumbii, Gabonu, Gwinei, Nigerii. Trybunał sprawdza także obecnie, czy toczą się prawidłowe postępowania krajowe w Afganistanie, Gwinei, Kolumbii oraz Nigerii.

     

    Sędziowie Międzynarodowego Trybunału Karnego

    Składa się z 18 sędziów wybieranych przez Zgromadzenie Państw Stron Statutu Rzymskiego MTK na 9-cio letnią kadencję. Co 3 lata następuje zmiana składu Trybunału o 6 sędziów. W grudniu 2014 r. na kadencję 2015-2024 został wybrany polski sędzia prof. Piotr Hofmański.

    Od 11 marca 2018 r. funkcję Prezesa MTK pełni sędzia Chile Eboe-Osuji z Nigerii. Pierwszym wiceprezesem został sędzia Robert Fremr z Czech a drugim wiceprezesem Marc Perrin de Brichambaut z Francji.

     

    Prokurator Międzynarodowego Trybunału Karnego

    Prokuratorem MTK jest Fatou Bensouda z Gambii, która objęła urząd w czerwcu 2012 r. Zastępcą Prokuratora jest James Stewart z Kanady.

     

    Kancelaria Międzynarodowego Trybunału Karnego

    Zadaniem Kancelarii MTK jest zapewnienie odpowiedniego wsparcia pozostałym organom Trybunału w prowadzeniu sprawiedliwego i publicznego postepowania sądowego. Kancelaria informuje o pracy MTK, wspiera ofiary i świadków występujących przed MTK a także odpowiada za zarządzanie kadrami  w MTK. Kanclerzem Trybunału jest Herman von Hebel z Holandii.

     

     

    Polska w Międzynarodowy Trybunale Karnym

    Polska konsekwentnie udziela poparcia politycznego misji Trybunału. Polska przyjęła odpowiednie przepisy implementacyjne poświęcone współpracy z MTK w kodeksie postępowania karnego, a także szczególny przepis w Konstytucji dot. wydawania polskich obywateli.

    W lutym 2009 r. Polska ratyfikowała Porozumienie o przywilejach i immunitetach MTK. To porozumienie zostało ratyfikowane przez 75 państw.

    Polska wywiązuje się w pełni ze swoich zobowiązań finansowych wobec Trybunału. Aktywnie uczestniczy w pracach grup roboczych Biura Zgromadzenia Państw Stron - haskiej i nowojorskiej. Systematycznie dokonuje dobrowolnych wpłat na rzecz Funduszu Powierniczego MTK na rzecz Ofiar.

     

    Więcej na temat MTK na stronie internetowej: www.icc-cpi.int

     

    Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości

    Rys historyczny

     

    Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości (MTS) ma swoją siedzibę w Królestwie Niderlandów. MTS urzęduje w Pałacu Pokoju w Hadze. Podobnie jak Zgromadzenie Ogólne czy Rada Bezpieczeństwa, Trybunał jest jednym z sześciu głównych organów ONZ. Jako jedyny spośród nich nie ma swojej siedziby w Nowym Jorku. Pełni funkcję głównego organu sądowego ONZ i jest uznawany za najwyższą władzę sądowniczą na świecie. Trybunał rozpoczął działalność w 1946 roku. Językami urzędowymi Trybunału są francuski i angielski. Statut, czyli dokument założycielski Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości stanowi integralną część Karty Narodów Zjednoczonych. Wszyscy członkowie ONZ automatycznie uznają więc istnienie Trybunału i mogą się do niego odwołać. MTS zastąpił Stały Trybunał Sprawiedliwości Międzynarodowej (STSM), który był utworzony w 1922 r. przez Ligę Narodów. W latach 1922 - 1940 STSM rozpoznał około 60 spraw, po zakończeniu drugiej wojny światowej został rozwiązany. W dniu 18 kwietnia 1946 r. STSM został zastąpiony przez MTS. Trybunał działa według swego Statutu, który opiera się na Statucie STSM, korzysta również z dorobku orzeczniczego i tradycji poprzednika. Podobnie jak STSM Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości pełni dwie funkcje. Pierwszą jest rozstrzyganie sporów międzynarodowych między państwami.

    W tym przypadku mówimy o postępowaniu w sprawach spornych. Drugą funkcją Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości jest udzielanie odpowiedzi na pytania prawne wystosowane przez Zgromadzenie Ogólne, Radę Bezpieczeństwa oraz inne organy lub agencje ONZ. Ten rodzaj postępowania służy wydawaniu opinii doradczych. Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości nie jest sądem karnym i nie rozpatruje skarg osób indywidualnych. Jedynie spory prawne między państwami mogą być przedkładane do rozpoznania przez Trybunał.

     

    Sędziowie Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości

     

    W skład MTS wchodzi 15 sędziów wybieranych przez Zgromadzenie Ogólne i Radę Bezpieczeństwa. Co trzy lata następuje zmiana składu Trybunału o 5 sędziów. Sędziowie mogą zostać wybrani na kolejną kadencję. Każdy członek Trybunału musi pochodzić z innego państwa. Sędziowie są niezależni i nie reprezentują państwa, z którego pochodzą. Skład Trybunału odzwierciedla równowagę geograficzną.

    Sędziowie wybierają spośród swojego grona prezesa i wiceprezesa Trybunału na trzyletnią kadencję z prawem reelekcji. Prezes przewodniczy wszystkim posiedzeniom MTS, kieruje pracami Trybunału i nadzoruje jego administrację. Od 6 lutego 2018 r. funkcje Prezesa MTS pełni sędzia Abdulqawi Ahmed Yusuf z Somalii, a wiceprezesem jest Xue Hanqin z Chin.

     

     

     

    Kancelaria Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości

     

    Kancelaria MTS jest stałym organem administracyjnym Trybunału. Wspiera pracę sędziów realizując funkcję administracyjne, sądowe i dyplomatyczne. Składa się z trzech departamentów: ds. prawnych, ds. językowych i informacji. W Kancelarii zatrudnionych jest obecnie około 100 urzędników pochodzących ze wszystkich stron świata. Na czele Kancelarii stoi Kanclerz wybierany jest przez Trybunał na odnawialną siedmioletnią kadencję. 3 lutego 2014 r. po raz trzeci Pan Philippe Couvreur z Belgii został wybrany Kanclerzem MTS. 

     

    Polska w Międzynarodowym Trybunale Sprawiedliwości

     

    W MTS zasiadało dwóch wybitnych sędziów z Polski. W latach od 1946 r. do 1967 r. sędzią MTS był  prof. Bohdan Winiarski a w latach od 1967 r. do 1993 r. prof. Manfred Lachs. Sędzia Bohdan Winiarski był Prezesem MTS w latach 1961-1964 a sędzia Manfred Lachs był Prezesem MTS w latach 1973-1976.

    Polska złożyła deklarację o uznaniu jurysdykcji MTS (tzw. klauzula fakultatywna) w 1990 r., którą zastąpiła obowiązująca deklaracja z 25 marca 1996 r. 

     

    Więcej na temat MTS na stronie internetowej: www.icj-cij.org

     

     

    Międzynarodowy Trybunał Karny ds. byłej Jugosławii (MTKJ)

     

    MTKJ z siedzibą w Hadze został ustanowiony na mocy rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 808 z 22 lutego 1993 r. w celu osądzenia sprawców naruszenia międzynarodowego prawa humanitarnego na terenie byłej Jugosławii od 1991 r. MTKJ był pierwszym międzynarodowym trybunałem karnym ustanowionym przez ONZ i pierwszym międzynarodowym trybunałem powołanym w celu osądzenia zbrodni wojennych od czasu istnienia trybunałów karnych w Norymberdze i Tokio. 

    MTKJ postawił w stan oskarżenia 161 osób. Osoby te sprawowały najwyższe funkcje w administracji państwowej i wojskowej. 154 postępowania zostały zakończone z czego 83 osoby zostały uznane winne zarzucanych im czynów, 19 osób uniewinniono, 13 spraw przekazano do sądów krajowych, 2 oskarżonych zostanie ponownie osądzonych przez MICT a 37 spraw zakończono przed wydaniem wyroku ze względu na śmierć oskarżonego lub wycofanie oskarżenia.

    MTKJ zakończył swoją działalność w dniu 31 grudnia 2017 r.  

     

    Polska w Międzynarodowym Trybunale Karnym ds. byłej Jugosławii.

     

    Polska aktywnie współpracuje z MTKJ. Nasze zaangażowanie polega przede wszystkim na przyjmowaniu skazanych przez MTKJ do odbywania kary pozbawienia wolności w Polsce. Obecnie karę pozbawienia wolności odbywa w Polsce Radislav Krstić skazany za popełnienie zbrodni wojennych w Srebrenicy oraz  Sreten Lukić, skazany za czystki etniczne w Kosowie. Dwie kolejne osoby zostaną w najbliższym czasie również przekazane do Polski.  

     

     

    Więcej na temat MTKJ na stronie internetowej: www.icty.org

     

    Mechanizm Narodów Zjednoczonych dla Międzynarodowych Trybunałów Karnych (MICT)

     

    Mechanizm został ustanowiony na mocy rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1966 z dnia 22 grudnia 2010 r. w celu przejęcia jurysdykcji, praw, obowiązków i najważniejszych funkcji Międzynarodowego Trybunału Karnego ds. byłej Jugosławii i Międzynarodowego Trybunału Karnego dla Rwandy po wygaśnięciu ich mandatów.

     

    Mechanizm składa się z dwóch wydziałów. Pierwszy, z siedzibą w Arushy (Tanzania), rozpoczął swoją działalność 1 lipca 2012 r. obejmując funkcje przejęte od Międzynarodowego Trybunału Karnego dla Rwandy. Drugi, z siedzibą w Hadze, od 1 lipca 2013 r. przejął funkcje Międzynarodowego Trybunału Karnego dla byłej Jugosławii. Obydwa wydziały Mechanizmu mają stałego, wspólnego Prezesa, Prokuratora i Kanclerza, a także wspólnych 25 sędziów. Prezesem jest sędzia Theodor Meron z USA nominowany przez Sekretarza Generalnego ONZ w dniu 1 marca 2012 r. Prokuratorem jest Serge Brammertz z Belgii wybrany przez Radę Bezpieczeństwa ONZ w dniu 29 lutego 2016 r. Kanclerzem jest Olufemi Elias z Nigerii nominowany przez Sekretarza Generalnego ONZ w dniu 1 stycznia 2017 r.

    Mechanizm zajmuje się przeprowadzaniem postępowań odwoławczych, ponownym rozpatrywaniem spraw i rewizją prawomocnych wyroków Trybunałów i Mechanizmu. Do zadań Mechanizmu należy też m.in. ochrona ofiar i świadków zbrodni, nadzór nad egzekwowaniem wyroków i pomoc jurysdykcjom krajowym. Mechanizm kontynuuje postępowania prowadzone przed trybunałami, zgodnie z zapisami ich statutów dotyczącymi materialnego, czasowego, personalnego i terytorialnego zakresu jurysdykcji. Prokurator Mechanizmu nie ma uprawnień do wydawania nowych aktów oskarżenia wobec osób podejrzewanych o popełnienie zbrodni.

    Sędziowie Mechanizmu Narodów Zjednoczonych dla Międzynarodowych Trybunałów Karnych (MICT)

    Mechanizm dysponuje listą 25 niezależnych sędziów wybieranych przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych na 4-letnią kadencję. Sędziowie mogą zostać ponownie wyznaczeni do orzekania przez Sekretarza Generalnego ONZ. Pierwszych 25 sędziów ZO NZ wybrało w dniu 20 grudnia 2011 r. Sekretarz Generalny ONZ w dniu 1 lipca 2016 r. przydłużył kadencję sędziom o kolejne dwa lata.

     

    Więcej na temat MICT na stronie internetowej: www.unmict.org

     

     

    Stały Trybunał Arbitrażowy (STA)

     

    STA jest międzynarodową organizacją arbitrażową ustanowioną na mocy Konwencji o Pokojowym Rozwiązywaniu Sporów Międzynarodowych przyjętej podczas pierwszej Haskiej Konferencji Pokojowej w 1899 r. (zrewidowana na mocy konwencji haskiej z 1907 r.). Polska jest stroną konwencji haskiej z 1907 r. od 22 maja 1922 r. Siedzibą Trybunału jest Pałac Pokoju w Hadze. Trybunał był pierwszym mechanizmem o zasięgu globalnym służącym pokojowemu rozwiązywaniu sporów międzynarodowych. STA zajmuje się rozwiązywaniem sporów przede wszystkim o charakterze gospodarczym między państwami, spółkami państwowymi, organizacjami pozarządowymi i osobami prywatnymi. Trybunał nie ma stałego składu. W razie sporu państwa wybierają po cztery osoby z listy arbitrów. Dopuszczalne jest również powołanie osób spoza listy. Każde państwa ma prawo wyznaczyć do STA 4 osoby na 6 letnią kadencję. Osoby z tego samego państwa tworzą w trybunale tzw. grupę narodową. Obecnie w STA polska grupę narodową tworzą prof. Jerzy Makarczyk, prof. Janusz Symonides i prof. Kazimierz Lankosz.

     

     

    Więcej na temat STA na stronie internetowej: http://pca-cpa.org

     

     

     

    Haska Konferencja Prawa Prywatnego Międzynarodowego (HKPPM)

     

    HKPPM jest organizacją międzyrządową z siedzibą w Hadze, której celem jest postępowa unifikacja postanowień międzynarodowego prawa prywatnego. Cel ten jest realizowany poprzez wypracowanie konwencji i umów wielostronnych w takich obszarach międzynarodowego prawa prywatnego jak: współpraca sądowa, odszkodowania, ochrona dzieci, relacji między małżonkami, spadki, uznawanie firm i wykonywanie zagranicznych wyroków sądowych. Polska jest członkiem organizacji od 29 maja 1984 r. Działalność tej organizacji ta jest szczególnie istotna dla polskiego wymiaru sprawiedliwości w sprawach cywilnych, rodzinnych i opiekuńczych.

     

    Więcej na temat HKPPM na stronie internetowej: www.hcch.net

     

     

     

    Specjalny Trybunał ds. Libanu (STL)

     

    W dniu 14 lutego 2005 r. w zamachu bombowym w Bejrucie zabito Premiera Libanu Rafika Haririego i 21 innych osób. Zamach ten został potępiony przez społeczność międzynarodową a Rząd w Libanie zwrócił się do ONZ w dniu 13 grudnia 2005 r. o ustanowienie międzynarodowego trybunału, którego zadaniem będzie wykrycie i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sprawców powyższego zamachu terrorystycznego. W odpowiedzi Rada Bezpieczeństwa ONZ przyjęła w dniu 30 maja 2007 r. rezolucję nr 1757 ustanawiająca Specjalny Trybunał ds. Libanu. W dniu 1 marca 2009 r. STL rozpoczął pracę jako niezależny od ONZ trybunał.

    W dniu 16 stycznia 2014 r. rozpoczął się proces in absentia 5 oskarżonych o dokonanie powyższej zbrodni.

     

    Więcej na temat STL na stronie: www.stl-tsl.org

     

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: